Hầu như những lời huấn dạy về đạo đức đã bị chai lỳ, mất tác
dụng đối với một bộ phận không nhỏ cán bộ đảng viên. Ðây là sự cố tình
vì cá nhân, vì nhóm lợi ích trong chính hệ thống chính trị do Ðảng lãnh
đạo.
Mùa xuân này, Ðảng ta tròn 82 năm xây dựng, phấn đấu và trưởng thành. Tại Hội nghị lần thứ 4, Ban Chấp hành Trung ương Ðảng (khóa XI), sau khi nêu những thành tựu, những mặt mạnh, đem lại những thành công trong lãnh đạo xây dựng và bảo vệ đất nước của Ðảng ta, Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng đã nêu rõ thực trạng: "Tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, tệ tham nhũng, lãng phí, hư hỏng trong một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, kể cả ở cấp cao, chưa được đẩy lùi mà thậm chí ngày càng có chiều hướng nghiêm trọng hơn, làm xói mòn lòng tin đối với Ðảng...".
Vậy thì, vấn đề cấp bách trong lúc này là phải làm sao để xây dựng, chỉnh đốn Ðảng thật sự trong sạch, vững mạnh.
Nhìn những biểu hiện suy thoái, mất đi phẩm chất cộng sản của một bộ
phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, người ta dễ nhận ra nguyên nhân chính
vẫn là nguy cơ đưa đến tình huống "tự diễn biến" trong chính Ðảng ta, do
bản chất giai cấp công nhân không được vun đắp và giữ vững, do lối sống
thực dụng, cá nhân chủ nghĩa mà sinh ra tham lam, cơ hội, vun vén cá
nhân, tàn dư của lối sống và cách cai trị thời phong kiến, tự tư tự lợi,
ích kỷ, bon chen, những động cơ, mục đích cá nhân nhỏ hẹp. Những lối
sống đó hoàn toàn xa lạ với bản chất cách mạng của giai cấp công nhân.
Một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên bị suy thoái về đạo đức, lối
sống với những biểu hiện rõ nét từ khi nào? Nhiều người cho rằng: Khi
đất đai còn hoang hóa, giá trị trên thị trường chưa cao, ít ai chú ý,
tiêu cực ít, tham nhũng chưa xuất hiện nhiều. Từ khi mặt trái của kinh
tế thị trường tác động ngày càng mạnh vào đời sống xã hội, đồng thời với
thị trường bất động sản nóng lên, đã xuất hiện hiện tượng đầu cơ, trục
lợi. Ðã là thị trường thì tự nó phát triển theo quy luật đương nhiên,
nhưng trước sự chuyển đổi đó, Ðảng và Nhà nước còn bộc lộ nhiều hạn chế,
khuyết điểm trong lãnh đạo, chỉ đạo, dẫn đến buông lỏng quản lý trên
một số lĩnh vực, thậm chí không ít cán bộ lãnh đạo, quản lý còn lợi dụng
vai trò quản lý để "thị trường hóa" ngay trong công tác tổ chức, điều
hành, lợi dụng chức vụ, quyền hành để chiếm dụng đất công, bao chiếm đất
của dân, bồi hoàn giải tỏa với giá quá thấp. Không ít cán bộ bỏ bê việc
công, khoán trắng cho cấp dưới và cơ quan chuyên môn, còn bản thân thì
đêm ngày chỉ lo chạy mánh, móc nối làm giàu trên thị trường bất động
sản. Thị trường gắn với tiền tệ. Ðồng tiền đã làm phân hóa giàu nghèo
rất nhanh, làm biến đổi nhân cách, đi đến mất nhân cách, làm đảo lộn các
giá trị đạo đức, làm mất lòng dân, thậm chí gây phẫn uất đối với dân.
Cũng từ đó hình thành các nhóm lợi ích, cục bộ, bản vị, chạy theo đồng
tiền, coi tiền là trên hết, làm giàu bất chính, tha hóa lối sống, mất
hết tư cách và tác phong của cán bộ, đảng viên.
Khi nền kinh tế vận hành theo cơ chế thị trường, nhu cầu mở rộng đô thị
hóa, công nghiệp hóa làm phát sinh và phát triển các loại hình quy
hoạch, dự án. Và tất nhiên là quy hoạch, dự án nào cũng phải có đất. Dễ
nhận ra nhất là từ khi đất đai có giá trị ngày càng cao, sinh lời nhanh,
người ta đua nhau chạy vạy, tìm đủ mọi thủ đoạn, mánh lới, vơ vét, buôn
bán lòng vòng quỹ đất. Không ít cán bộ lãnh đạo quản lý các cấp lợi
dụng chức vụ, quyền hạn, tranh thủ thời cơ, dịp may, bám vào các dự án
để kinh doanh địa ốc. Không có tiền thì tìm cách vay, mượn. Không có
tiền thì lạm dụng công quỹ, trốn thuế, xoay xở "hợp thức hóa" để lấy
tiền công quỹ làm vốn kinh doanh đất đai kiếm lời. Và cũng từ đó sinh ra
nhiều mánh lới lập "quỹ đen, quỹ đỏ". Sự suy thoái phần nhiều do chủ
nghĩa cá nhân như đã nêu trên.
Sự suy thoái đó còn phải được nhìn nhận từ cá nhân mỗi đảng viên đến tổ
chức Ðảng, từ chi bộ trở lên, gắn với chất lượng công tác giáo dục, rèn
luyện, quản lý đảng viên, công tác cán bộ và chất lượng công tác kiểm
tra, giám sát. Sự yếu kém tồn tại và ngày càng lan tỏa ở không ít nơi là
do những nguyên nhân sau: Tự bản thân mỗi cán bộ, đảng viên thiếu ý
thức tu dưỡng, rèn luyện, học một đường, làm một nẻo, nói hay mà làm dở;
chế độ sinh hoạt đảng không được duy trì thường xuyên, chất lượng sinh
hoạt đảng kém, lối làm việc qua loa đại khái, đối phó, làm để báo cáo
thành tích, che giấu khuyết điểm còn khá phổ biến; vũ khí đấu tranh phê
bình và tự phê bình không được phát huy, nguyên tắc và Ðiều lệ Ðảng
không được xem trọng.
Trong khi đó, sự gương mẫu ở họ bị bỏ qua; cấp ủy và người đứng đầu cấp
ủy ở không ít nơi không những quan liêu mà có khi còn hành động như một
sự "vào hùa" với những sai lầm, công tác kiểm tra, giám sát yếu, người
đứng đầu cấp ủy không làm gương và "dĩ hòa vi quý", làm cho cái mầm sai
lầm ngày càng lớn lên, trở thành nghiêm trọng. Sự yếu kém trong lãnh
đạo, chỉ đạo, điều hành, vai trò cá nhân là người đứng đầu cấp ủy còn
rất mờ nhạt cũng phải xem công tác cán bộ làm tốt hay chưa? Từ việc tạo
nguồn, bồi dưỡng nguồn, chọn lọc nhân sự, bổ nhiệm, đề bạt, cất nhắc,
giao quyền đã khách quan, chính xác chưa?
Trong bài "Sửa đổi lối làm việc", Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết: "Khi cất
nhắc một cán bộ, cần phải xét rõ người đó có gần gũi quần chúng, có
được tin cậy và mến phục không". Và: "Một Ðảng mà giấu giếm khuyết điểm
của mình là một Ðảng hỏng". Nhắc lại 52 năm Ngày trước, trong dịp kỷ
niệm 30 năm thành lập Ðảng (1960), chỉ sau Cải cách ruộng đất vài năm,
nhưng do Ðảng ta kịp thời nhận ra sai lầm, mạnh dạn và kiên quyết sửa
chữa, mà Bác Hồ là người nhận lỗi đầu tiên, nên Ðảng được dân tin yêu
hơn. Với quan điểm và chính kiến biết phê bình, tự phê bình, có khuyết
điểm biết kịp thời sửa khuyết điểm, xin lỗi dân, thì Ðảng sẽ có thêm
kinh nghiệm và vững mạnh hơn, cho nên Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định:
... "Lịch sử Ðảng là cả một pho lịch sử bằng vàng".
Ðầu xuân năm Nhâm Thìn này, kỷ niệm ngày thành lập Ðảng, nhìn lại chặng
đường đã qua, ta tự hào về công lao và thành tựu trong lãnh đạo cách
mạng qua các thời kỳ của Ðảng ta. Những thành công đó xứng đáng đã làm
nên lịch sử vẻ vang của Ðảng ta "là cả một pho lịch sử bằng vàng".
Từ những năm đầu thập niên 60 của thế kỷ trước, Bác Hồ đã kêu gọi các
cán bộ, đảng viên: Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá
nhân. Muốn xây dựng, chỉnh đốn Ðảng cần phải biết sửa chữa nhanh và có
hiệu quả cao những khuyết điểm, những yếu kém còn tồn tại và phát sinh,
cần tăng cường sự thống nhất ý chí và hành động; củng cố tổ chức chặt
chẽ, tăng cường mối liên hệ mật thiết với nhân dân; nâng cao năng lực
lãnh đạo và sức chiến đấu của Ðảng, coi đây là vấn đề sống còn của Ðảng
ta, chế độ ta. Trước hết, mỗi cán bộ, đảng viên phải thật sự thông suốt
về tư tưởng. Khi tư tưởng đã thông suốt thì khó khăn gì cũng vượt được,
công việc to lớn mấy cũng làm được.
Nghị quyết Ðại hội XI xác định rõ: Công tác xây dựng Ðảng luôn là một
nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, có ý nghĩa sống còn đối với Ðảng ta, chế
độ ta. Trong thời kỳ đổi mới, Ðảng ta đã nhiều lần khẳng định, phát
triển kinh tế là nhiệm vụ trung tâm, xây dựng Ðảng là nhiệm vụ then
chốt. Ðại hội XI của Ðảng tiếp tục yêu cầu phải xây dựng Ðảng thật sự
trong sạch, vững mạnh cả về chính trị, tư tưởng, tổ chức, cán bộ, phương
thức lãnh đạo... nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Ðảng.
Ðại hội đã đề ra tám nhiệm vụ cơ bản có tính hệ thống, toàn diện về xây
dựng Ðảng cần phải thực hiện có hiệu quả.
Mong sao, qua kết quả thực hiện Nghị quyết TƯ 4 "Một số vấn đề cấp bách
về xây dựng Ðảng hiện nay" khẳng định được quyết tâm cao từ Bộ Chính trị
đến từng cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ giữ trọng trách ở các cương
vị lãnh đạo, người đứng đầu cấp ủy, chính quyền. Nghị quyết
TƯ 4 đang thật sự là mối quan tâm lớn của toàn Ðảng, toàn dân. Mong Nghị
quyết này sẽ sớm được triển khai thực hiện nhanh, với biện pháp tổ chức
thực hiện kiên quyết và lấy hiệu quả làm thước đo, nhằm khẳng định sự
lãnh đạo của Ðảng vẫn là nhân tố hàng đầu quyết định mọi thắng lợi của
cách mạng nước ta.
Bùi Văn Bồng
(Bài được đăng trên báo Nhân Dân ngày 2/2/2012)
