Chuông đổ nơi nhà thờ phía đông London

 - 30 năm kể từ ngày định cư tại Anh, ông Thành ước mong cùng cộng đồng xây dựng một khu làng Việt Nam tại London để sánh với khu Việt Nam ở Quận 13 của Paris (Pháp) hay Little Sàigòn tại Quận Cam, California (Mỹ), Bankstown tại Úc… 

Trung tâm doanh nghiệp Việt Nam tại Hackney. Ảnh: Xuân Linh

Ngày đầu khó khăn

Trong bữa tối tại Nhà An Việt, ông Thành nhớ lại những ngày đầu đến Hackney ở London. Nhà An Việt thuộc Hội An Việt xưa là khu bỏ hoang, từng là khu nhà tắm công cộng của người bản địa những năm thập niên 60, 70.  

30 năm về trước, Hackney không phải khu định cư ưa chuộng của người bản địa bởi sự lộn xộn, ồn ào dù khá gần trung tâm London. Khi ông Thành và những người Việt đến đó, có nhiều nhà của Chính phủ còn bỏ trống. Trong khi không có cơ hội ở những khu định cư hợp thời, thuận lợi khác, người Việt đã quyết định chọn Hackney làm nơi định cư đầu tiên, tạo dựng tất cả từ con số 0. 

"Đa số người Việt đến Anh thời kỳ đầu là người gốc Hoa. Những ngày đầu thật khó khăn. Nhiều người khi mới đến không biết tiếng Anh", ông Thành kể.

Giờ đây, Hackney đã trở thành khu sinh hoạt, buôn bán sôi động, tập trung cộng đồng người Việt lớn nhất tại London với hàng loạt cửa tiệm buôn bán, nhà hàng ăn uống được du khách ưa chuộng mà người bản xứ gọi nôm na là khu cộng đồng người Việt.

Đi trên đường phố ở Hackney có thể thấy những biển hiệu, không gian Việt hiện hữu, gần gũi. Ở đây có nhiều tiệm làm móng tay, cắt tóc, chuỗi các nhà hàng ẩm thực Việt Nam do người Việt làm chủ.

Hackney đã trở thành khu "hợp mốt" với giá nhà cửa đắt đỏ, thuận tiện đi vào khu trung tâm London. Nhiều người Việt có cuộc sống ổn định, tích lũy thu nhập đã chuyển ra ngoại ô mua nhà ở, trong khi vẫn tiếp tục xây dựng thương hiệu và kinh doanh cũng như tham gia công tác cộng đồng của khu Hackney.  

Đại sứ Anh tại Việt Nam Mark Kent thăm cộng đồng người Việt tại Hackney. Ảnh: Xuân Linh

Bữa tiệc tối một ngày cuối đông tại nhà hàng nhỏ của Nhà An Việt do ông Thành làm chủ có khách mời từ Việt Nam, Mỹ, Đại sứ Anh tại Việt Nam Mark Kent, một vài đại diện doanh nghiệp người Việt thành đạt ở London và những người bạn Anh thân thiết, đại diện chính quyền trong khu Hackney.

Thực khách quây quần bên không gian ấm áp, với nến, hoa hồng, rượu vang và khăn bàn tiệc màu đỏ. Đại diện cộng đồng của quận Hackney dành những lời biểu dương đóng góp của cộng đồng người Việt, cá nhân ông Thành nhưng dường như chủ nhân bữa tiệc vẫn không ngăn nổi những cảm xúc đã trải nghiệm.

30 năm sống định cư, đạt được những điều đáng gọi là sự ổn định nhưng ông Thành và những cộng sự vẫn đau đáu ước mộng cùng cộng đồng xây dựng một khu làng Việt Nam tại London để sánh với khu Việt Nam tại Quận 13 của Paris (Pháp) hay Little Sàigòn tại Quận Cam, California (Mỹ), Bankstown (Úc)…

Ước nguyện xây Làng Việt Nam

Khi London chính thức được đăng cai Thế vận hội Olympic 2012, Chính phủ Anh muốn xây dựng một thành phố London thứ hai tại vùng đông London bắt đầu từ Hackney, nơi có đông người Việt nhất, qua tới Newham, Tower Hamlets, Greenwich, Barking Dagenham để mở rộng thành phố London.

2 năm trước, Hội An Việt đã trình một đề án Làng Việt Nam cho chính quyền khu Hackney. Kế hoạch là cơ hội lớn dành cho người Việt tại Anh nên ông Thành và cộng đồng người Việt đang rốt ráo vận động nguồn tài chính để thực hiện dự án. 

Người Việt tại Anh mong muốn xây dựng một Làng Việt Nam tại Anh. Ảnh: Xuân Linh

Cho đến nay, cộng đồng người Việt tại Anh có 40 nghìn người. Đại sứ Việt Nam Trần Quang Hoan nhận định rằng, cuộc sống của người Việt tại Anh nhìn chung ổn định, hội nhập tốt vào xã hội sở tại, được đánh giá cao vì có nhiều người thành đạt. Cùng với Hội người Việt Nam tại Anh, Hội doanh nghiệp người Việt tại Anh, mới đây cộng đồng người Việt cũng thành lập Hội phụ nữ Việt Nam tại Anh.

"Người Việt ở Anh có hai thế hệ. Thế hệ già có cuộc sống được đảm bảo mọi mặt như thất nghiệp có chế độ, khám bệnh không phải trả tiền, hỗ trợ nhà cửa, con cái được học miễn phí... Còn thế hệ mới, trẻ có sự phát triển cao hơn, học hành tốt, sau ra trường có công việc ổn định. Tôi tin thế hệ thứ hai sẽ không chỉ đóng góp cho nước Anh mà cả quan hệ giữa hai nước", ông Thành cho biết thêm.

Nhưng cũng giống như bất cứ cộng đồng người Việt ở nước ngoài khác, người Việt tại Anh phải đối mặt với thách thức về gìn giữ văn hóa và tiếng Việt. Đối với thế hệ trẻ, giữ gìn văn hóa, học tiếng Việt là điều không phải dễ dàng khi cuộc sống của họ mỗi ngày được bủa vây bởi ngôn ngữ và văn hóa bản địa.

"Tiếng Việt học rất khó..."

Ngày Chủ nhật ở London, Đại sứ Anh tại Việt Nam Mark Kent được mời thăm một nhà thờ địa phương ở phía đông do người Việt mượn làm địa điểm tập trung giảng dạy văn hóa và tiếng Việt cho con em thế hệ thứ hai, thứ ba người Việt định cư tại Anh. 

Không gian của nhà thờ chật chội dường như không đủ sức tải mấy lớp học cùng diễn ra đồng thời, bàn ghế kê sát, chỉ phân biệt lớp bé với lớp lớn bằng tấm vải mỏng thưa. Lớp học không theo giáo án chuẩn mực, đầy đủ cho mỗi cấp học như ở Việt Nam nhưng có những "bài học" khá thú vị được các giảng viên nghĩ ra, có lẽ không phải chỉ là sự mở đầu một bài học chữ tiếng Việt đơn thuần.

Gìn giữ ngôn ngữ mẹ đẻ. Ảnh: Xuân Linh

Những em bé ở lớp nhỏ nhất bắt đầu bài học bằng lời cầu nguyện an lành và lần lượt trao tay nhau một chiếc hộp xinh xắn, mỗi em bỏ vào đó một đồng xu tiền Anh. Cô giáo Bạch Nhàn, chủ nhiệm lớp học giải thích rằng, các em quyên góp tiền theo mỗi mùa chay để chuyển tặng cho bệnh nhân cùi ở Việt Nam.

Hết mùa chay, số tiền bỏ hộp thường rất nhỏ vì các em chỉ có những đồng xu lẻ được bố mẹ cho mỗi sáng đến lớp học. Nhưng thông thường, hết mỗi mùa chay, mỗi gia đình lại tự nguyện đóng góp thêm để món quà từ thiện của các em bé được chuyển về Việt Nam thêm đầy đặn.

Nhưng dường như cái khó nhất đối với người trong cuộc, đó là thời gian và không gian. Lớp học chỉ diễn ra sáng Chủ nhật hàng tuần. Bản thân những người tham gia giảng dạy cũng không có chuyên môn sâu về sư phạm. Trong cái khó, có lẽ chỉ có cách tận dụng mọi cơ hội có thể.

Ở lớp học kế bên, Đại sứ Mark Kent đang dùng vốn liếng tiếng Việt khá tốt của mình để trò chuyện với các em học sinh: "Tôi đang học tiếng Việt. Tiếng Việt học rất khó. Các bạn có hiểu tiếng Việt của tôi không?".

• Xuân Linh