Việt - Anh hợp tác chống lạm dụng trẻ em

 - Sau vụ việc cựu ca sĩ người Anh Gary Glitter lạm dụng tình dục trẻ em ở Vũng Tàu năm 2005, các cơ quan chức năng Việt Nam và Anh đẩy mạnh một chương trình hợp tác mới: phòng chống lạm dụng và bảo vệ trẻ em trên mạng. 

Phóng viên VietNamNet có cuộc trao đổi với ông Jim Gamble, Tổng Giám đốc Trung tâm Phòng chống lạm dụng và Bảo vệ trẻ em trên mạng Anh (CEOP). CEOP là đơn vị thực hiện chương trình hợp tác với Bộ Công an Việt Nam tập huấn kỹ thuật về phòng chống tội phạm xâm hại trẻ em và lạm dụng tình dục trên mạng.

Phải tính tới nghịch lý của Internet-

Ông Jim Gamble, Tổng Giám đốc Trung tâm Phòng chống lạm dụng và Bảo vệ trẻ em trên mạng Anh (CEOP). Ảnh: CEOP

- Thưa ông, có thể hình dung một quốc gia có tốc độ phát triển Internet nhanh chóng với dân số sử dụng hầu hết là người trẻ như Việt Nam sẽ phải đối diện với mặt trái hay rủi ro nào, đặc biệt liên quan đến rủi ro về xâm hại tình dụng trẻ em?

- Khi đến Việt Nam, tôi rất ngạc nhiên khi dạo quanh phố phường có rất nhiều quán Internet nhỏ mà người sử dụng dịch vụ hầu hết là thanh thiếu niên. Cũng như ở Anh, họ sử dụng Internet cho những mục đích mở như gặp gỡ bạn bè mới, tham gia các mạng xã hội, tìm hiểu thông tin, tải ảnh lên mạng... 

Nhưng bên cạnh mặt tích cực đó, có những vấn đề mà giới trẻ có thể phải đối diện. Ở Anh, chúng tôi đến từng lớp học, tham gia vào môi trường của các trang mạng xã hội nhằm cung cấp đường dẫn, cho họ những thông tin về mối đe dọa với người trẻ cả khi sử dụng và không sử dụng mạng.

Chúng tôi hướng dẫn trẻ em hiểu biết tốt hơn, rằng cái gì nên xem, đây là nơi tốt, nhưng đừng có gửi hay phát tán ảnh, bán thông tin cá nhân cho người lạ, hay không gặp người quen qua mạng mà không biết họ là ai v.v...

Có thể có những kẻ xấu lợi dụng môi trường mạng để dụ dỗ ngon ngọt rằng họ sẽ đưa bạn đến nơi có cuộc sống tốt hơn, nhưng thực tế lại đưa bạn vào một vụ buôn bán người hay xâm hại tình dục, hoặc những việc làm xấu khác.

- Từ môi trường Internet, trẻ em cũng có thể đối mặt với nguy cơ bị xâm hại và lạm dụng tình dục thông qua đường du lịch. Vụ việc Gary Glitter là một ví dụ. Những quốc gia Đông Nam Á như Việt Nam, Thái Lan, nơi đang phát triển du lịch nhanh chóng, sẽ phải đối phó với rủi ro này ra sao?

- Tôi đã đến Campuchia, Việt Nam và Thái Lan, những nơi đẹp đẽ và con người thân thiện. Nhưng đôi khi, tiềm năng du lịch cũng có thể tạo nên những rủi ro.

Trong những du khách đến tham quan, có thể có những nhóm người thiểu số có ý định xấu, lợi dụng mục đích du lịch để tìm kiếm và lạm dụng một nhóm trẻ em nào đó.

Điều này khiến chúng ta cần thận trọng, nhìn xa trông rộng nếu phát triển khai thác du lịch mạnh mẽ. Thực ra, đó là việc khó vì không thể dễ dàng xác định nhóm người này. Nhưng khó không có nghĩa không thể ngăn ngừa được.

Việt Nam có thể bổ sung, tăng cường luật hiện hành với những quy định chặt chẽ hơn để xử lý loại tội phạm này.

Tăng cường chia sẻ thông tin

- Anh từng khuyến khích Việt Nam và các nước trong khu vực chế độ quản chế các đối tượng từng có tiền án xâm hại tình dục trẻ em. Tại sao?

- Kinh nghiệm cho thấy những kẻ đã có ý muốn lạm dụng tình dục trẻ em luôn duy trì ý muốn này đến cuối đời. Không có bằng chứng nào cho thấy tội phạm loại này có thể phục hồi nhân phẩm. Chế độ quản chế giúp chúng ta biết được thông tin họ di chuyển, có ý định đến những nơi nào để kiểm soát, tránh tình trạng tái phạm tội. Ở Anh, chúng tôi đã làm như vậy.  

Việt Nam có thể bổ sung, tăng cường luật hiện hành với những quy định chặt chẽ hơn để xử lý tội phạm lạm dụng trẻ em. Ảnh: XL

Chúng ta đang nói chuyện về những tội phạm xâm hại, lạm dụng tình dục trẻ em đã bị bắt và xét xử. Còn chúng ta không thể biết trước ý định của những kẻ có ý định lạm dụng tình dục trẻ em. Đó mới là đối tượng nguy hiểm nhất.

Do đó cần có cơ chế phối hợp, chia sẻ thông tin hiệu quả hơn giữa cơ quan cảnh sát trong khu vực và giữa các nước, siết chặt hơn việc thực thi luật pháp liên quan đến tội xâm hại tình dục trẻ em. Mức án dành cho người phạm tội phải đủ mạnh để trừng trị và răn đe những kẻ khác.

- CEOP đang thực hiện chương trình hợp tác chia sẻ thông tin với Bộ Công an Việt Nam cũng như hỗ trợ tập huấn kỹ thuật. Chương trình hợp tác đang diễn ra thế nào?

- Chương trình dựa trên thành công hợp tác giữa hai bên liên quan đến vụ Gary Glitter. Với trường hợp này, Việt Nam đã gửi thông điệp tới bất cứ người nước ngoài nào nếu đến Việt Nam có ý định làm việc tương tự thì sẽ phải chịu trách nhiệm trước pháp luật của nước sở tại.

CEOP đã hợp tác với phía Việt Nam tổ chức một khóa tập huấn kỹ thuật. Đó là môi trường học hỏi lẫn nhau. Khi đến Việt Nam, chúng tôi giới thiệu, giải thích những kỹ thuật, công nghệ. Các cán bộ địa phương giúp chúng tôi hiểu được luật pháp địa phương cũng như văn hóa địa phương và những vấn đề mà họ đang phải đối mặt.

Chúng tôi muốn được thấy trẻ em Việt Nam có thể tiếp cận những lợi thế của Internet để học hỏi, khai thác kiến thức, thông tin nhưng cũng có thể tự bảo vệ được mình bằng việc hiểu được những rủi ro, nguy hiểm khi tham gia vào môi trường mạng.

• Xuân Linh